Rynek detaliczny z artykułami niespożywczymi stale się rozwija i opiera na coraz bardziej różnorodnych modelach biznesowych. Wśród nich wyróżnia się sieć Action, która w ciągu ostatnich lat zyskała znaczącą pozycję w Europie, w tym w Polsce. Chociaż samo pojęcie action franczyza może sugerować konkretny model współpracy, rzeczywistość operacyjna tej holenderskiej sieci dyskontów jest bardziej złożona i opiera się na strategii intensywnej, bezpośredniej ekspansji.
Fenomen Action na europejskim rynku detalicznym
Action to międzynarodowa sieć dyskontów niespożywczych, która podbiła serca konsumentów dzięki szerokiemu asortymentowi produktów w przystępnych cenach. Od artykułów gospodarstwa domowego i dekoracji, przez zabawki, aż po artykuły biurowe i DIY – oferta Action jest bardzo różnorodna i często zmienna, co przyciąga klientów poszukujących okazji. Firma, założona w Holandii, rozwinęła się w giganta, posiadającego tysiące sklepów w wielu krajach europejskich, takich jak Belgia, Francja, Niemcy, Luksemburg, Austria, Polska i Czechy, a ostatnio również Hiszpania i Portugalia.
Kluczem do sukcesu Action jest model biznesowy oparty na efektywności kosztowej, dużych wolumenach zakupów i optymalizacji łańcucha dostaw. Pozwala to na oferowanie produktów w cenach często niższych niż u konkurencji, jednocześnie utrzymując szybki rozwój i rentowność.
Model operacyjny Action: bezpośrednia ekspansja i zarządzanie własne
W przeciwieństwie do wielu innych sieci handlowych, które intensywnie rozwijają się poprzez model franczyzowy (jak np. Żabka czy McDonald’s), strategia Action opiera się na bezpośrednim zarządzaniu i własności sklepów. Firma inwestuje we własną infrastrukturę, budując i otwierając kolejne placówki, które są w pełni kontrolowane i zarządzane centralnie. Ten model pozwala na utrzymanie spójnych standardów wizualizacji, obsługi klienta i polityki cenowej we wszystkich lokalizacjach.
Na przykładzie danych z ostatnich lat widać, że Action aktywnie otwiera setki nowych sklepów rocznie. W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2024 roku sieć otworzyła 189 nowych placówek w 12 krajach europejskich, zwiększając ich łączną liczbę do 2755. Planowane jest otwarcie około 350 obiektów do końca roku. Tak szybka ekspansja pociąga za sobą również znaczny wzrost zatrudnienia – liczba pracowników Action wzrosła do ponad 74 501 osób, z czego w samej Polsce firma zatrudnia już ponad 2000 osób.
Impresywny wzrost i obecność na rynku
Globalna sprzedaż netto Action świadczy o skali działalności i jej sukcesie.
| Wskaźnik | Wynik (pierwsze 9 miesięcy 2024) |
|---|---|
| Wzrost sprzedaży netto | +20,9% |
| Całkowita sprzedaż netto | 9,6 miliarda euro |
| Wzrost sprzedaży LfL | +9,8% |
| Liczba nowych sklepów | 189 |
| Całkowita liczba sklepów | 2755 |
| Liczba pracowników | 74 501 |
Te liczby jednoznacznie wskazują na model biznesowy skoncentrowany na organicznym wzroście i sprawnym zarządzaniu dużą, globalną operacją. Otwieranie własnych sklepów umożliwia Action pełną kontrolę nad marką, asortymentem, cenami oraz doświadczeniem zakupowym klienta, co jest kluczowe dla budowania silnej pozycji na konkurencyjnym rynku dyskontowym.
Inwestycje w pracowników i rozwój
Action stawia także na rozwój swoich pracowników, podkreślając, że "inwestuje zarówno w infrastrukturę, jak i w ludzi". Firma oferuje zatrudnionym atrakcyjne warunki pracy i szereg benefitów, co ma przekładać się na wysokie zaangażowanie.
- Kompleksowy proces wdrożenia – ośmiotygodniowe szkolenie dla zastępców kierowników sklepów,
- możliwości awansu zawodowego – ponad połowa stanowisk kierowniczych obsadzana jest poprzez awanse wewnętrzne,
- pakiety benefitów – prywatna opieka medyczna (np. Luxmed), karta Multisport Plus, ubezpieczenie na życie,
- atrakcyjne warunki urlopowe – 26 dni urlopu wypoczynkowego bez względu na staż pracy,
- rabaty pracownicze – 15% zniżki na zakupy w sklepach Action,
- programy rozwojowe – kursy BHP, treningi umiejętności miękkich, szkolenia dla liderów.
Taka polityka personalna jest typowa dla dużych korporacji prowadzących rozbudowane sieci własnych placówek, gdzie budowanie lojalnego i dobrze przeszkolonego zespołu jest strategicznym priorytetem.
Action i franczyza: niuanse modelu
Kiedy mowa o action franczyza, ważne jest rozróżnienie pomiędzy główną działalnością sieci Action jako międzynarodowego dyskontu a jej historycznymi lub powiązanymi przedsięwzięciami. Obecnie model franczyzowy nie jest stosowany przez sieć Action dla jej głównych dyskontów niespożywczych. Firma konsekwentnie rozwija się poprzez otwieranie i zarządzanie własnymi placówkami.
Istnieje jednak kontekst, w którym Action było pośrednio związane z modelem franczyzowym w Polsce. W przeszłości, Action (właściciel sieci Sferis) planowało konsolidację z firmą Vobis, która również działała w branży IT. Sferis, będące wówczas ogólnopolską siecią sklepów oferujących rozwiązania i technologie mobilne, wdrożyło program rozwoju oparty na sieci partnerskiej, w tym franczyzowej. W 2008 roku Sferis posiadało kilka salonów franczyzowych i aktywnie poszukiwało partnerów do prowadzenia kolejnych. Poszukiwano wówczas właścicieli sklepów komputerowych lub RTV/AGD, a także osoby zainteresowane otwarciem własnego biznesu, wymagające minimalnej powierzchni lokalu 30 m² i inwestycji w wysokości 35-50 tys. zł na dostosowanie punktu.
Ten przykład pokazuje, że choć grupa Action miała w swojej historii styczność z modelem franczyzowym za pośrednictwem swoich spółek zależnych (jak Sferis), to główna, międzynarodowa marka dyskontów Action podąża inną ścieżką. Skupienie na modelu własnościowym pozwala na ścisłą kontrolę nad jakością, strategią i wizerunkiem, co jest szczególnie istotne w sektorze dyskontowym, gdzie spójność i wydajność mają decydujące znaczenie.
Kluczowe elementy sukcesu Action
Sukces Action wynika z kilku strategicznych decyzji i konsekwentnego ich wdrażania:
- Strategia niskich cen – obniżanie cen ponad 4000 produktów w latach 2023 i 2024 to tylko jeden z elementów szeroko zakrojonej strategii cenowej, która przyciąga masowego klienta,
- różnorodność asortymentu – częsta rotacja produktów i szeroka oferta sprawiają, że klienci regularnie odwiedzają sklepy w poszukiwaniu nowości i unikalnych okazji,
- zrównoważony rozwój – inwestycje w centra dystrybucyjne o wysokich standardach zrównoważonego budownictwa, jak pierwsze Centrum Dystrybucyjne w Illescas (Hiszpania), które nie korzysta z gazu do ogrzewania, świadczą o odpowiedzialności środowiskowej firmy,
- sprawna logistyka – rozbudowana sieć centrów dystrybucyjnych (planowane otwarcie pięciu kolejnych w Europie) wspiera szybką i efektywną dystrybucję towarów, minimalizując koszty operacyjne,
- orientacja na klienta – liczne wyróżnienia konsumenckie, takie jak „Insegna dell’Anno” we Włoszech czy „Detalista Roku” w Belgii i Holandii, potwierdzają, że klienci doceniają ofertę i jakość usług Action.
Action, rozwijając swoją sieć poprzez bezpośrednie inwestycje i zarządzanie, stała się znaczącym graczem na europejskim rynku detalicznym. Jej model biznesowy, choć nie oparty na klasycznej franczyzie w kontekście głównych dyskontów, okazał się niezwykle skuteczny w budowaniu szerokiej obecności i zdobywaniu zaufania milionów klientów. Kontynuując szybką ekspansję i inwestując w ludzi oraz infrastrukturę, Action umacnia swoją pozycję jako lider w segmencie dyskontów niespożywczych.
